Müze nedir?

Değerli eserlerin saklandığı ve halka teşhir edildiği yerdir.

Sanat eserlerinin teşhir edildiği müzeler olduğu gibi, bilim eserlerinin teşhir edildiği müzeler de vardır. Zaten müze sözü eski Yunanca «mauseion» dan gelir ki «bilimler tapınağı» anlamındadır. Kültürel ya da tarihsel değeri olan nesnelerin toplanarak sergilendiği yerlere müze adı verilir. Müzeler, toplumların bilim ve sanat ürünleri ile yer altı ve yer üstü zenginliklerini sergilemek amacıyla oluşturulmuş kurumlardır.

Yüzyıllar boyunca toprak altında saklı kalmış tarihi eserlerin gün ışığına çıkarılarak sergilenmesi, toplumu oluşturan bireylerin geçmişi daha iyi tanımalarına olanak sağlar. Ayrıca müzeler, toplumu aydınlatmak amacıyla insan soyunun gelişimi, doğa olaylarının oluşumu ve teknolojinin geçirdiği değişim gibi konularda araştırmalar yapan bilimsel merkezlerdir. Müzenin Amacı Müzeler, tarihin eski dönemlerinde yaşamış toplumları bilim ve sanat açısından inceleyerek, hem günümüzü hem de geleceği aydınlatmak amacını taşıyan kurumlardır.

Müzelerde bulunan nesnelerin anlam ve önemi müze içinde ve dışında yazılı ve sözlü olarak, ayrıca rehber eşliğinde yapılan gezilerle açıklanır. Böylece, ziyaretçilerin müzede yer alan eserler hakkında ayrıntılı bilgi edinmeleri sağlanır. Sergiledikleri geçmişe ait eserlerle, ülkelerin ulusal değerlerinin oluşmasına önemli katkılarda bulunan müzeler, aynı zamanda etkin katılım ve kalıcı öğrenmeyi sağlayan eğitim kurumlarıdır.

müze

Dünyada ilk kurulan müze İskenderiye müzesidir. Ptolemaios I zamanında M.O. 300 yılında kurulmuştur. Ancak bugünkü anlamıyla gerçek müzelerin kurulması çok daha sonralara rastlar. 15. yüzyılın sonlarında ve özellikle 16. yüzyılda bütün dünyada eski eşyayı toplamaya karşı bir merak uyanmıştı. Geniş ölçüde eski eserler toplanmaya başlandı ve 17. yüzyılda da ilk müze açıldı.

Bu, İngiltere'de Oxford Üniversitesinde kurulan müzedir. 1683 yılında açılmıştır. Müzedeki eşyanın çoğu eski eşya koleksiyoncusu Eiias Ashmole'den sağlandığı için müze «Ashmole Müzesi» adiyle anılmıştı. 18. yüzyılda müzecilik daha da gelişti. Başka ülkelerde de müzeler kuruldu. Türkiye'de ilk müzenin kuruluşu 1846 yılına rastlar.

Toplanan eski eserler silah ambarı olarak kullanılan Aya İrini kilisesine kondu. Sonradan adına «Müzey-i Hümayun» dendi. 1869'da Galatasaray Lisesinin öğretmenlerinden Bay Goold buraya müdür tayin edildi. Öte yandan zamanın Maarif Nazırı Saffeti Paşa, valilerden çevrelerindeki eski eserlerle ilgilenmelerini ve bulduklarını müzeye göndermelerini istedi. Daha sonra müze müdürlüğüne M. Dethier getirildi.

Sultan Hamit zamanında ise ünlü müzecimiz Osman Hamdi Bey, 1881 'de müze müdürlüğüne getirildi. Hamdi Bey ilk iş olarak bir Asar-ı Atika Nizamnamesi (Eski Eserler Tüzüğü) hazırladı. Asar-ı Atika Müzesi binasını (bugünkü Arkeoloji Müzesi) yaptırdı. Ondan sonra müzecilik büyük bir hızla gelişti. Bugün İstanbul'da bulunan başlıca müzeler şunlardır:

Müze türleri nelerdir?

Müzeler bilim, sanat, folklor ve antika eşyalar gibi çeşitli konularda toplanmış eserleri bir arada sunabileceği gibi doğa tarihi, etnografya ve havacılık gibi sadece tek bir konuyu içeren eserleri de sergileyebilir. Müze türlerini şu şekilde sınıflara ayırabiliriz:

Arkeoloji müzeleri: Arkeologların yaptıkları kazılar sonucunda ortaya çıkarılan buluntuların sergilendiği müzelerdir.

Etnografya müzeleri: Geçmiş uygarlıklara ait gelenek, görenek, giysi ve gündelik hayat ile ilgili çeşitli eserlerin sergilendiği müzelerdir. Örneğin Ankara Etnografya Müzesi

Tarih müzeleri: Bir ülkenin, bir toplumun ya da bir kişinin tarihsel gelişimini, sistemli bir biçimde inceleyen ve açıklayan müzelerdir. Tarih müzeleri, yazılı ve görsel belgeleri bir araya getirerek hem ziyaretçilerin hem de araştırmacıların hizmetine sunmaktadır.

Güzel sanatlar müzeleri: Resim, müzik ve heykel gibi güzel sanat dallarında ortaya konulan yapıtların sergilendiği müzelerdir. Örneğin; İstanbul Arkeoloji Müzesi.

Açık hava müzeleri: Tiyatro, arena, agora gibi kapalı bir mekanda sergilenmesi mümkün olmayan yapıtlar, açık hava müzelerinde sergilenmektedir. Örneğin; TCDD Açık Hava Buharlı Lokomotif Müzesi.

Bilim müzeleri: Bilim ve teknolojinin tarih boyunca geçirdiği değişim, bilim müzelerinde sergilenmektedir. Örneğin; Atatürk Eğitim Müzesi.

Askeri müzeler: Çeşitli dönemlere ait askeri malzeme ve silahların sergilendiği müzelerdir. Örneğin; Ankara Kurtuluş Savaşı Müzesi (1. TBMM Binası).

Özel müzeler: Kişi veya kuruluşlar tarafından, çeşitli konularda bir araya getirilmiş eserlerin yer aldığı müzelerdir. Örneğin; Vehbi Koç Vakfı Sadberk Hanım Müzesi.

Sözlükte "müze" ne demek?

1. Sanat ve bilim yapıtlarının ya da sanat ve bilime yarayan nesnelerin saklandığı, halka gösterilmek için sergilendiği yer ya da yapı.

Cümle içinde kullanımı

Resim müzesi. Eski eserler müzesi.
O devirlere ait yatağanlar, baltalar paslanmamış çelikleriyle müzelerimizdedir.
O. S. Orhon

Müze kelimesinin ingilizcesi

n. Muse
n. museum
Köken: Fransızca

Son eklenenler

Yorumlar

Bu sayfa ait yorum bulunamadı. İlk yorum yapan siz olun.

Yorum ekle

Vazgeç